Bloog Wirtualna Polska
Są 1 239 653 bloogi | losowy blog | inne blogi | zaloguj się | załóż bloga
Kanał ATOM Kanał RSS

A mogło być tak pięknie...

poniedziałek, 14 listopada 2011 22:51

Jak się okazuje co i rusz wyskakują "nowe", zdumiewające mapy osiedla Wrzeciono. Zdaje się, że zanim przystąpiono do budowy blokowiska istniało wiele ciekawych i zaskakujących niekiedy projektów, które wykorzystywano w różnych publikacjach do ilustrowania tezy o rozmachu budowlanym socjalistycznej Warszawy. Niestety z różnych względów niewiele z tego doczekało się realizacji. Rzućcie tylko okiem na poniższy plan pochodzący z książki Warszawa - o zniszczeniu i odbudowie miasta (Adolf Ciborowski, Wydawnictwo Polonia, Warszawa 1964, s. 318):

 

 

Ciężko dopatrzeć się tu obecnego układu zabudowy osiedla i to nie tylko dlatego, że mapka jest źle zorientowana względem północy. Mamy tu bowiem do czynienia z projektem trochę z pogranicza science-fiction. Nie dziwi nas zarys stadionu w miejscu, gdzie obecnie znajduje się kościół, ani nawet trójkątne budowle obok (znane z innych planów, porównaj tutaj). Zdumiewające jest tu praktycznie wszystko - jakiś amfiteatr w okolicach ul. Lindego, długaśnie budynki powtykane na c"chybił-trafił" w różnych częściach osiedla, a nawet "wiatraki" w okolicy zbiegu ulic Nocznickiego i Doryckiej. Nie wiem zresztą czy ulica Nocznickiego to jeszcze ulica - na planie to już niemal autostrada. To co zgadza się mniej więcej z dzisiejszym stanem to zabudowa w rejonie ul. Marymonckiej wraz z okrąglakiem, oraz parzysta strona ul. Przytyk. Reszta to po prostu czysta fantazja, spekulacja, marzenie. Kolejny raz mamy więc okazję do zadumy w stylu: "ciekawe, jakby to było, gdyby..."

 

e.

 

Ps. Specjalne podziękowania dla Marcina (Wczoraj i dziś) za podesłanie planu!


Podziel się
oceń
1
0

komentarze (6) | dodaj komentarz

Osiedle Wrzeciono A.D. 1947

piątek, 26 lutego 2010 10:47
Przeglądając stare roczniki tygodnika "Stolica" natrafiłem przypadkowo na piękną mapę odbudowy Warszawy. W roku 1947, kiedy ledwo co ostygły zgliszcza wojennej pożogi, redakcja tej popularnej wówczas gazety (wznowionej niedawno jako miesięcznik) zaprezentowała czytelnikom wizję nowej, powojennej Warszawy. Rozrysowany na rozkładówce plan pokazywał nie tylko odbudowane Centrum miasta, ale też zupełnie nowe osiedla mieszkaniowe na obrzeżach aglomeracji. Plan był dziełem artysty, a nie architekta, stąd niektóre jego założenia zostały potraktowane z dużą dozą fantazji. Oczywiście mnie zainteresował najbardziej północno-zachodni fragment tej mapy z rozrysowanym osiedlem w miejscu dzisiejszego Wrzeciona. A przedstawia się on następująco (dla lepszej orientacji lekko go pokolorowałem):


Tygodnik "Stolica" nr 23/1947, s. 6.

Na pierwszy rzut oka wszystko się niemal zgadza ze stanem dzisiejszym. Zaznaczona została nawet Wisłostrada i Most Północny, co go dopiero teraz zaczęli budować. Co prawda ulica Kasprowicza przebiega na mapie (na odcinku wrzeciońskim) niemal równolegle do Marymonckiej, ale to w sumie szczegół. Znacznie ciekawsza jest przerywana linia biegnąca tą ulicą, która wyznacza... linię tramwajową. Zaznaczony na planie liczbą 18 - Wawrzyszew miał się składać z części osiedlowej (północnej) i terenów rekreacyjno-wypoczynkowych (część południowa) z budynkiem użyteczności publicznej w środku. Niepokojąca jest tu jedynie "terra incognita" w miejscu Huty Warszawa. Czyżby autor planu coś już wiedział, ale nie chciał "psuć" swojego projektu fabrycznymi kominami? Trudno jednoznacznie orzec, dlaczego nie rozrysował tu kolejnych osiedli. Rzut oka na legendę dostarcza jeszcze jednej ciekawostki. Otóż tereny mieszkaniowe z jedną ukośną kreską (a więc wszystkie zaznaczone na tym fragmencie mapy) mają oznaczać zabudowę niską! Wrzeciono i Wawrzyszew miały być zatem naturalnym przedłużeniem Bielan, cichym przedmieściem wielkiej metropolii, z małymi domkami i ogródkami. Piękna wizja! Rzeczywistość jednak brutalnie zweryfikowała te marzenia, zamiast miasta-ogrodu pobudowano kostropate, szaro-bure i monstrualnie wysokie blokowiska.
Pytanie, czy gdyby Wrzeciono wyglądało zupełnie inaczej, niż te obecne, byłoby w ogóle Wrzecionem zostawiam innym. Badacz przeszłości nie powinien się z natury rzeczy zajmować próżnym gdybaniem i spekulacjami. Co oczywiście nie oznacza, że i on nie lubi czasem pomarzyć...

e.
Podziel się
oceń
3
0

komentarze (6) | dodaj komentarz

Wrzeciono na mapach Warszawy

poniedziałek, 03 sierpnia 2009 11:04
Przeglądanie starych map to szalenie wciągające zajęcie. Tym bardziej, jeśli możemy na nich obserwować narodziny całego osiedla. Na przedwojennych planach Warszawa kończyła się na Lasku Lindego, dalej rozciągały się już tylko grunty wsi Młociny. Na mapach zaznaczano także projektowaną Aleję Konstytucji, która pierścieniem miała otaczać i łączyć wylotowe ulice Bielan. Na gruntach państwowych, w miejscu przyszłego osiedla Wrzeciono, tuż przed wybuchem wojny rozpoczęto budowę lotniska Bielany, którego jednak nie wykazano na poniższym planie.


Fragment mapy Warszawy z roku 1939

Ciekawostką przedwojennej mapy jest także całkiem spore jeziorko, znajdujące się na krańcach projektowanego przedłużenia ul. Kasprowicza. Być może jest to glinianka po dawnym wyrobisku, które dostarczało materiał do wawrzyszewskiej cegielni. Aleja Konstytucji, choć nigdy nie powstała w pierwotnym kształcie (zrealizowano tylko fragment — odcinek dzisiejszej al. Władysława Reymonta), umieszczana była także na powojennych planach miasta trochę z rozpędu a trochę na zasadzie myślenia "życzeniowego" — narysować nie zaszkodzi, może ją kiedyś w końcu zbudują. Aleja nie powstała, i chyba dobrze się stało, bo dzięki temu zachowano w całości Lasek Lindego.


Fragment planu Warszawy PPWK z roku 1958. Osiedle Wrzeciono to wciąż jeszcze terra incognita

Jest rok 1958. Huta Warszawa działa od dwóch lat i stale jest rozbudowywana. Możemy sobie tylko wyobrazić, że na przyszłym Wrzecionie trwają właśnie szeroko zakrojone prace pomiarowe. Niebawem powstanie tu osiedle dla przyszłych pracowników pobliskiego zakładu. Ulicą Kasprowicza jeździły dwa autobusy — nr 110 i 142, który dojeżdżał do samej Huty. Przy Lasku Lindego pętlę miał natomiast autobus linii 132. Dlaczego kończył bieg akurat w tym miejscu nie wiadomo. A dzisiejszy Wawrzyszew? Wciąż jeszcze nosi nazwę przysiółka Brzeziny, który się tu onegdaj znajdował. Wiejski klimat tego zakątka Warszawy do dziś podtrzymuje targowisko Wolumen (wtorki i piątki). Po Brzezinach zostało kilka przerośniętych drzew owocowych, zasypane ziemią fundamenty i gruz z dawnych budynków gospodarczych na nieużytkach w okolicach Stawów Brustmana.


Fragment planu Warszawy PPWK z roku 1960

Dwa lata później prace budowlane wciąż jeszcze były w fazie projektu i nikt nie spieszył się z rozrysowaniem planu mającego powstać w tym miejscu osiedla. Na mapie wciąż zaznaczana jest Al. Konstytucji, co wynika z "zawieszenia" sytuacji projektowania przestrzennego w tym rejonie. Jak tylko osiedle Wrzeciono zacznie powstawać, pojawi się "rzeczywista" ulica Samuela Lindego, "przeniesiona" z lasku na jego skraj. Widzimy to doskonale na kolejnych mapkach:


Fragment planu Warszawy PPWK z 1962 - osiedle Wrzeciono wyłania się z niebytu

Minęły kolejne 2 lata i oto mamy pierwszy, jakże piękny w swej prostocie i przejrzystości plan osiedla Wrzeciono! W rzeczywistości dopiero co ruszyła budowa blokowiska. Na mapie znalazły się jednakże wszystkie główne ulice osiedla w bardzo przybliżonym kształcie.
Ulica Nocznickiego zamyka na tym planie osiedle i łaczy ulice Kasprowicza z Marymoncką. Ul. Parola na tej mapie znajduje się w miejscu Doryckiej, której tu jeszcze w ogóle nie zaznaczono. Ul. Lindego przebiega z kolei przez lasek, ale już nie w miejscu dawnej Al. Konstytucji. Tak jak na poprzednich wydaniach, nie wiadomo nic na temat nawierzchni poszczególnych ulic — prawdopodobnie są to po prostu błotniste drogi, którymi dojeżdżają na budowę ciężarówki. Do Huty dociągnięto linię tramwajową (na razie dociera tu tylko "17"). Ciekawostką tego wydania mapy jest również skocznia narciarska w Lasku Bielańskim. Zobaczmy co się zmieniło po upływie kolejnych 10 lat.


Osiedle Wrzeciono na mapie Warszawy PPWK z roku 1974

Na tym wydaniu mapy widzimy, że Wrzeciono jest już osiedlem pełną gębą. Na skrzyżowaniu ulic Przy Agorze i Kasprowicza pojawił się bar "Hutnik", a w okrąglaku na ulicy Doryckiej — WC. Stacja benzynowa przy ul. Marymonckiej "została przesunięta" przed skrzyżowanie z Lindego, albo to ulica "przewędrowała" na swoje właściwe miejsce. Ulica Tomasza Nocznickiego zamieniła się w małą uliczkę przy... ogródkach działkowych! Pracownicy Huty otrzymali zatem kawałek ziemii do uprawy pomidorów, a Huta tzw. "zieloną otulinę". Ulica Wrzeciono na tym planie nie ma drugiego wylotu, jak na wcześniejszym wydaniu mapy i "zawija się" w ul Szegedyńską. Choć z oczywistych względów, nie zostało to zaznaczone na tej mapie, w miejscu tym znajduje się teren jednostki wojskowej, o żadnym przejeździe nie ma więc mowy. W związku z budową Wisłostrady zlikwidowano też pętlę tramwajową na Młocinach przy ul. Pułkowej (tam, gdzie dziś jest McDonalds) i właściwie zanaczono bezkolizyjny przejazd dla tramwajów pod Marymoncką. Ciekawostką jest też ul. Sokratesa na Wawrzyszewie, która nie stanowi przedłużenia ul. Przy Agorze. Na kolejnej mapie wszystko powoli wraca do normy:


Wrzeciono na mapie Warszawy PPWK z roku 1981

Minęło kolejnych parę lat i wokół ogródków działkowych przy ul. Nocznickiego wyrósł lasek, a w nim boisko! Pętla na Hucie przekształciła się w ważny węzeł komunikacyjny. Dociągnięto tu linię tramwajową z kierunku zachodniego. W okrąglaku na ul. Wrzeciono 41 oprócz toalety pojawiła się poczta, bank PKO i pogotowie ratunkowe.


Fragment mapy Warszawy z 1994

Jedną z najistotniejszych cech map wydawanych po roku 1989 jest fakt, że wreszcie pojawia się nazwa osiedla Wrzeciono. Wcześniej obszar ten określano potocznie jako Osiedle Młociny (czasami używając zamiennie nazwy Brzeziny). Jednak od momentu rozbudowy osiedla mieszkaniowego na Młocinach właściwych (w rejonie ulic Herodów i Encyklopedycznej) nazwa ta stała się myląca i stopniowo wychodziła z użycia. Do dzis jednak przetrwała, choćby w nazwie spółdzielni mieszkaniowej, ktróra opiekuję się osiedlem. W prowadzenie w latach 1997-2003 Miejskiego Systemu Informacji ostatecznie usankcjonowało nazwę osiedla. Na mapie pojawił się również kościół. Układu ulic nie będę komentował - wydawca z ułańską fantazją zaznaczył tu po prostu ważniejsze chodniki.


Osiedle Wrzeciono na mapie Warszawy PPWK z roku 2005, jeszcze przed wybudowaniem metra

Na tej mapie osiedla Wrzeciono mamy już odpowiednio zaznaczone główne ulice i ciągi piesze. Jest tu jeszcze kilka potknięć (ulica Gajcego, poczta pod adresem Wrzeciono 50, choć w rzeczywistości znajduje się obok w pawilonie "Na Górce" pod nr 48), ale ogólnie plan jest ok. Niepokoi tylko częstotliwość wędrówek komisariatu policji, która jakoś sobie nie może znaleźć swojego miejsca na naszym bezpiecznym osiedlu.

e.

Na deser szczegółowy plan osiedla, co prawda z pewnymi nieścisłościami (np. ul. Gajcego) i z zaznaczonymi tylko budynkami mieszkalnymi, ale szalenie przydatny do poruszania się w terenie.


Osiedle Wrzeciono, Plan Warszawy, PPWK 2006





Podziel się
oceń
3
0

komentarze (5) | dodaj komentarz

czwartek, 27 kwietnia 2017

Licznik odwiedzin:  145 427  

O moim bloogu

Jest wiele osiedli w Warszawie, Wrzeciono jest tylko jedno.

O mnie

enejeio

Dotknięcie przestrzeni, w której żyjemy, poznanie materii, która nas otacza, spotkanie innych ludzi na swojej drodze, to najlepszy sposób na poznanie samego siebie.

enejeio@wp.pl

Wymiana

Masz jakieś materiały, stare dokumenty, fotografie, świadectwa, wspomnienia dotyczące osiedla Wrzeciono? Podziel się z innymi! Warunki udostępnienia lub wymiany do uzgodnienia.

Wyszukaj

Wpisz szukaną frazę i kliknij Szukaj:

Ulice














Głosuj na bloog






zobacz wyniki

Subskrypcja

Wpisz swój adres e-mail aby otrzymywać info o nowym wpisie:

Statystyki

Odwiedziny: 145427

Lubię to

Więcej w serwisach WP

Pytamy.pl

Pytamy.pl